Badania psychologiczne są wymagane zarówno od osób ubiegających się o licencję detektywa, jak i tych, które już posiadają uprawnienia do wykonywania tej profesji. Ich celem jest ocena sprawności psychicznej niezbędnej do pracy wymagającej samodzielności, odpowiedzialności oraz funkcjonowania w warunkach podwyższonego napięcia. Proces diagnostyczny kończy się wydaniem opinii psychologicznej.
Obowiązek przeprowadzenia badań dotyczy również osób ubiegających się o wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej oraz tych, którzy już posiadają taki wpis. Zakres badań obejmuje różne obszary związane z ochroną mienia, uzyskaniem i przedłużeniem licencji pracownika ochrony, a także pracę w obszarze zabezpieczenia technicznego.
Podczas badania psychologicznego oceniana jest zarówno ogólna sprawność intelektualno-poznawcza, jak i funkcjonowanie osobowościowe – w szczególności zdolność do działania w sytuacjach stresowych, poziom dojrzałości emocjonalnej i społecznej, odporność na napięcie oraz umiejętność adekwatnej oceny sytuacji.
